Bezpieczeństwo jako fundament strategii. BEZ o przywództwie w czasach niepewności

Kryzys rzadko przychodzi wtedy, gdy jesteśmy na niego gotowi. Pandemia, wojna za wschodnią granicą, napięcia geopolityczne, kryzys psychiczny pracowników, blackouty, a dziś także gwałtowny rozwój sztucznej inteligencji – lista ryzyk, z którymi mierzą się firmy, rośnie szybciej niż zdolność organizacji do reagowania. Właśnie o tym jest ten odcinek podcastu Biuro Ekspansji Zagranicznej.

Tomasz Sańpruch do rozmowy zaprosił Tinę Sobocińską, HR Strategic Advisor i założycielkę HR4future, która od lat pracuje z zarządami i liderami nad przygotowaniem organizacji na sytuacje niepewności. Punktem wyjścia nie jest pojedynczy rynek ani konkretna branża, lecz pytanie znacznie bardziej podstawowe: czy firmy są dziś realnie gotowe na kryzysy, które mogą pojawić się nagle i z zupełnie nieoczekiwanej strony?

Już na początku rozmowy Tomasz Sańpruch podkreśla, że myślenie strategiczne przestało być przewidywalne i komfortowe. „Poruszamy się w labiryncie, w którym czyhają na nas różne kryzysy. I trzeba się na to po prostu przygotować” – mówi. To zdanie dobrze oddaje ton całej rozmowy: bez dramatyzowania, ale też bez złudzeń.

Naturalnym kontekstem staje się tegoroczne Forum Ekonomiczne w Davos. Zdaniem Tiny Sobocińskiej było ono sygnałem ostrzegawczym dla świata biznesu. „Davos z luksusowej konferencji biznesowej zamieniło się w platformę kryzysową. Wypowiedzi liderów były momentami szokujące, ale dotyczyły nowego porządku świata, który kształtuje się na naszych oczach” – zauważa. Jej zdaniem po raz pierwszy tak wyraźnie wybrzmiało tam wezwanie do odpowiedzialności liderów za przygotowanie organizacji na trudne scenariusze.

W rozmowie wielokrotnie powraca doświadczenie pandemii. „To był pierwszy globalny kryzys tej skali. Poradziliśmy sobie, ale kosztem ogromnego stresu i wysiłku organizacyjnego” – mówi Sobocińska. Pandemia nauczyła firmy planowania ciągłości działania, jednak – jak podkreśla – dziś wiele z tych planów wymaga aktualizacji. Świat się zmienił, a katalog ryzyk znacząco się poszerzył.

Jednym z kluczowych wątków odcinka jest sposób mówienia o bezpieczeństwie wewnątrz organizacji. „Przygotowanie nie polega na straszeniu pracowników. Ono działa dokładnie odwrotnie – daje spokój” – podkreśla Tina Sobocińska. Tomasz Sańpruch porównał to do kursów bezpiecznej jazdy, podczas których celowo ćwiczy się poślizgi, aby wiedzieć, jak zachować się w realnej sytuacji zagrożenia.

Szczególnie mocno wybrzmiewa temat zdrowia psychicznego i odporności liderów. „Żyjemy dziś w świecie ogromnego kryzysu psychicznego. Depresja, wypalenie zawodowe, ciężkie choroby czy nagłe zdarzenia losowe to realne kryzysy, które dotykają całe organizacje” – mówi ekspertka HR. Jej zdaniem bezpieczeństwo biznesowe nie kończy się na procedurach operacyjnych, lecz obejmuje także kulturę zaufania, wsparcie psychologiczne i dojrzałą komunikację.

Pojawia się też wątek sztucznej inteligencji i rynku pracy. Tomasz Sańpruch przywołuje ostrzeżenia płynące z międzynarodowych instytucji o nadchodzącym „tsunami” dla młodych pracowników. Tina Sobocińska studzi skrajne narracje. „Widzę firmy, które bardzo szybko zastępują ludzi AI, i takie, które przyglądają się temu procesowi z większą ostrożnością. Pytanie, czy to nie jest zbyt szybkie dążenie do produktywności kosztem stabilności” – zauważa.

Ekspertka zwraca też uwagę na znaczenie młodych talentów oraz pracowników 50+. „Bez młodych ludzi firmy tracą energię i odwagę do kwestionowania status quo. Z kolei rezygnując z doświadczonych pracowników, tracą wiedzę i ciągłość” – podkreśla.  „Praca daje nam nie tylko bezpieczeństwo finansowe, ale też sens. To element, którego nie da się zastąpić żadną technologią” – podsumowuje Sobocińska.